AVG Signal-blog Prestaties Hardware Wat is RAM-geheugen en hoe werkt het?
What-is-RAM-memory-Hero

Wat is RAM-geheugen?

RAM staat voor Random Access Memory. Dit is het kortetermijngeheugen (of werkgeheugen) van de computer. Hier worden alle gegevens opgeslagen waarmee u op dat moment werkt, van de website die u bekijkt tot verplaatsingen van de muiscursor van de ene kant van het scherm naar de andere kant.

Dit artikel omvat:

    Wanneer u op een koppeling klikt om een nieuwe website te laden, wordt een reeks condensatoren in het RAM-geheugen geladen of ontladen, wat wordt omgezet in de pagina die u ziet. Op die manier wordt informatie tijdelijk in het RAM-geheugen opgeslagen en kan deze snel worden gevonden en geopend. Dat gaat een stuk sneller dan wachten totdat de informatie van een harde schijf (SSD of HDD) is opgehaald.

    U bent hier niet veel wijzer van geworden? Tijd voor een kijkje onder de motorkap. Misschien dat u dan een antwoord klaar hebt wanneer vrienden u vragen: Waar staat RAM voor?

    Wat doet het RAM-geheugen?

    Het RAM-geheugen bevat alle gegevens waarmee u actief werkt. U kunt deze gegevens in willekeurige volgorde oproepen. RAM staat tenslotte voor “random access” (willekeurige toegang) en niet voor “sequential access” (opeenvolgende toegang). Het RAM-geheugen is rechtstreeks met het moederbord van de computer verbonden, wat zeer hoge snelheden mogelijk maakt. Hoe groter het RAM-geheugen, des te beter uw computer zal presteren.

    De honderden processen die u uitvoert wanneer u iets op uw computer doet (een zin typen, een bestand opslaan, een tabblad openen, springen in een videogame) zijn het werk van het RAM-geheugen. In tegenstelling tot HDD’s verwerkt het RAM-geheugen slechts kleine brokjes gegevens tegelijk.

    Zo neemt het besturingssysteem verhoudingsgewijs veel RAM-geheugen in beslag, zeker als er veel ongebruikte of ongewenste bestanden zijn. Sommige achtergrondprocessen zijn altijd actief, zelfs wanneer dat niet nodig is. 

    Gelukkig beschikt AVG TuneUp over een ingebouwde functie waarmee onnodige achtergrondprocessen worden uitgeschakeld en programma’s in een oogwenk weer worden ingeschakeld, zodat er RAM-geheugen vrijkomt: Slaapstand. Probeer het programma vandaag nog uit om ruimte vrij te maken voor wat er echt toe doet.

    Wat heeft het RAM-geheugen voor nut?

    Door het grote aantal verbindingen binnen in het RAM-geheugen kunnen gegevens bijzonder snel worden verwerkt. “Willekeurige toegang” wil zeggen dat u in een oogwenk elke plek in het RAM-geheugen kunt bereiken. Het RAM-geheugen zit boven op de processor. Daardoor kan de processor taken zo goed als onmiddellijk uitvoeren. 

    Het RAM-geheugen wordt gebruikt voor alles wat u op uw computer doet. Zo kunt u de inhoud van de harde schijf bekijken en door mappen en bestanden bladeren. Zodra u een van de bestanden opent, wordt er een kopie opgehaald die in het RAM-geheugen wordt geplaatst. Alleen daar kunnen gegevens in nanoseconden worden gelezen en geschreven.

    RAM-modules in de sleuven op het moederbord van een computerRAM-modules in de sleuven op het moederbord van een computer plaatsen.

    Als u een Microsoft Word-bestand bewerkt, denkt u misschien dat u diep in de mappen van de harde schijf aan het werk bent. Als het op computergebruik aankomt, staat de harde schijf echter behoorlijk ver van uw werkstation af. 

    Stel, u vraagt iemand om over de telefoon een alinea voor te lezen, terwijl u dezelfde alinea veel sneller en makkelijker zelf kunt lezen. Zo moet u het opvragen van gegevens van de harde schijf zien. Het RAM-geheugen zorgt ervoor dat de processor meteen over de informatie beschikt die u nodig hebt.

    Hebt u ook weleens zo veel programma’s tegelijk open dat uw computer er traag van wordt? Als alleen de harde schijf werd gebruikt, zou uw computer altijd zo presteren. En dat is precies wat er gebeurt wanneer het geheugen overbelast raakt.

    Wat gebeurt er als u uw computer probeert op te starten zonder RAM-geheugen? Op bijna elke computer zou een foutmelding verschijnen, want zonder RAM-geheugen is de computer onbruikbaar.

    Verschillende soorten RAM-geheugen

    Nu vraagt u zich misschien af wat voor soorten RAM-geheugen er zijn en hoe deze aansluiten op uw behoeften. Hieronder worden enkele acroniemen uitgelegd. Dat komt het begrip van een en ander ten goede. 

    DRAM staat voor “Dynamic RAM” en is een soort dynamisch geheugen. Dit is het belangrijkste type RAM-geheugen. In het DRAM-geheugen zijn de gegevens in de vorm van elektrische ladingen aanwezig in lekkende condensatoren. Het DRAM-geheugen moet op de voeding aangesloten blijven, zodat de condensatoren steeds opnieuw kunnen worden geladen. Wanneer de stroom wordt onderbroken, verdwijnen de elektrische ladingen en worden de gegevens uit het RAM-geheugen verwijderd. 

    Dit geldt ook allemaal voor het SDRAM-geheugen of “Synchronous Dynamic RAM” (synchroon dynamisch directe-toegangsgeheugen), met dat verschil dat het SDRAM-geheugen wordt gesynchroniseerd met de systeemklok. Voorheen hield het geheugen namelijk geen gelijke tred met de acties van de processor. Het was langzamer. Door het geheugen met de systeemklok te synchroniseren werkt het geheugen sneller.

    U kunt zich de regelmatige puls van de systeemklok voorstellen als een sinusgolf. Op elke piek van de golf seint het SDRAM-geheugen gegevens door. Maar hoe zit het met de dalen van de sinusgolf?

    DDR oftewel Double Data Rate (dubbele gegevenssnelheid) biedt uitkomst. Met deze nieuwe technologie kunnen gegevens worden overgedragen wanneer het “onderste” gedeelte (dal) van de puls (of sinusgolf) doorkomt. Bij DDR worden gegevens per klokcyclus tweemaal verzonden, waardoor de snelheid wordt verdubbeld. 

    Met DDR2 kunnen zelfs nog meer gegevens worden verzonden tijdens deze twee “leveringsperioden”. Deze bandbreedte neemt met elke nieuwe DDR-generatie toe. In de meeste computers wordt inmiddels DDR4 gebruikt. 

    Bijkomend voordeel van de nieuwere DDR-generaties is dat ze minder stroom verbruiken omdat de benodigde spanning lager is.

    Wat voor RAM-geheugen zit er in mijn computer?

    U gebruikt waarschijnlijk DDR4 RAM-geheugen. Dat zit tegenwoordig in de meeste computers. RAM-modules bestaan uit piepkleine condensatoren die voortdurend worden opgeladen, zodat ze elk afzonderlijk brokje gegevens kunnen onthouden. U doet er verstandig aan die gegevens op te slaan op uw HDD voordat de stroomtoevoer stopt.

    SRAM

    Dan is er nog het SRAM-geheugen (Static Random Access Memory). Ook dit soort RAM-geheugen moet voortdurend van stroom worden voorzien, maar de condensatoren hoeven niet de hele tijd te worden opgeladen. DRAM is veel praktischer in de toepassing, maar zijn statische tegenhanger wordt gebruikt voor het cachegeheugen (voor kleine bestanden die vaak worden geraadpleegd). Dit is niet het type RAM-geheugen dat u zoekt als u het geheugen wilt upgraden. Sta er daarom maar niet te lang bij stil.

    VRAM

    Het video-RAM-geheugen is geheugen waarin alle gegevens worden bewaard waar u op dat moment mee bezig bent. Het VRAM-geheugen heeft dus veel weg van het RAM-geheugen, met dien verstande dat het zich op uw grafische kaart bevindt en met name wordt gebruikt voor beeldgegevens. Meer VRAM-geheugen betekent dat er meer grafische beelden tegelijk kunnen worden geladen, wat een zegen is voor contentredacteuren en iedereen die zijn game-pc sneller wil laten werken.

    Met meer VRAM worden de graphics van uw games scherper weergegeven.Hoe meer VRAM-geheugen, des te fraaier en helderder de game-graphics.

    Wat is het verschil tussen RAM-geheugen, ROM-geheugen en algemene opslag?

    Het RAM-geheugen is het kortetermijngeheugen van een computer, het ROM-geheugen bevat de unieke reeks instructies die nodig zijn om een computer in te schakelen en in de algemene opslag wordt informatie in bulk opgeslagen.

    Aangezien de acroniemen zo op elkaar lijken, ligt verwarring op de loer: Wat zijn RAM en ROM? Het gaat hier echter om twee totaal verschillende soorten geheugen. 

    ROM staat voor Read-Only Memory. Dit geheugen bevindt zich op het moederbord en bevat de gegevens die noodzakelijk zijn voor de werking van de computer. Dit geheugen is het eerste waartoe uw computer toegang heeft wanneer deze wordt aangezet en bevat de meest essentiële gegevens van de computer, want zonder deze gegevens is niets anders toegankelijk of bruikbaar. 

    Zoals de naam aangeeft kan het ROM-geheugen (“Read-Only Memory” oftewel alleen-lezengeheugen) niet worden gewijzigd. De gegevens in het RAM-geheugen veranderen voortdurend.

    In hoeverre verschilt het RAM-geheugen van gegevensopslag

    De term systeemopslag wordt meestal gebruikt voor een niet-vluchtige vorm van opslag. Dit betekent dat de gegevens niet verloren gaan wanneer de stroom uitvalt. Hieronder vallen HDD’s en SSD’s, waarop de mappen met al uw documenten staan. Wanneer u een bestand opslaat, wordt een kopie daarvan van het RAM-geheugen naar de harde schijf gestuurd.

    Vluchtig geheugen, zoals het RAM-geheugen, moet doorlopend van stroom worden voorzien. Dat is om ervoor te zorgen dat de elektrische lading van elke geheugencel zo nodig kan worden vernieuwd. Een geheugencel is net een lekkende emmer en juist daardoor is het RAM-geheugen zo snel. Omdat het voortdurend van stroom wordt voorzien, hoeft het RAM-geheugen niet supersolide te zijn en daardoor zijn gegevens sneller toegankelijk

    En dat maakt het ideaal voor het rechtstreeks verwerken van gegevens. Welke rol speelt de RAM-opslag? De hoeveelheid RAM-opslag bepaalt hoeveel programma’s en bestanden er tegelijk geopend kunnen zijn. Tijdens het werken op de computer zijn we meestal met meerdere dingen tegelijk bezig. De computer moet dan ook snel kunnen reageren. Daarom is het van groot belang dat deze over voldoende RAM-geheugen beschikt.

    Hoeveel RAM-geheugen heb ik nodig?

    Hoeveel RAM-geheugen u nodig hebt, is afhankelijk van wat u met de computer doet. Hoe krachtig uw computer is, is daarbij van minder belang. Wel waar u uw computer voor gebruikt. De meeste personal computers waarop Word en Excel worden gebruikt, hebben genoeg aan een systeemgeheugen van 8 GB.

    Een schermafbeelding van Windows Taakbeheer waarin de geheugenkolom is gemarkeerd.In Taakbeheer kunt u zien of het RAM-geheugen overbelast is.

    Op uw desktop- of laptopcomputer kunt u moeiteloos het RAM-geheugen controleren. Dit is vermoedelijk 4 tot 8 GB groot. Tenzij de computer stokoud is!

    U vraagt zich natuurlijk af of u niet beter een RAM-geheugen van 16 GB kunt aanschaffen als uw portemonnee dat toelaat. Hoe meer hoe beter, toch? Nou, niet per se.

    Het RAM-geheugen is diep verankerd in de computer. Het is met 240 pennen rechtstreeks verbonden met het moederbord en werkt zich al uit de naad. Er ontstaan pas problemen wanneer uw activiteiten de capaciteit van het RAM-geheugen te boven gaan en de harde schijf moet bijspringen. 

    U merkt vanzelf dat uw computer trager wordt wanneer u te veel tabbladen opent in Chrome en de harde schijf wordt ingeschakeld om het werk van het RAM-geheugen te doen.

    Feit is dat het RAM-geheugen altijd op topsnelheid werkt, tenzij u er teveel van vraagt. Met een RAM-geheugen van 8 GB kunt u honderden Chrome-tabbladen openen voordat dit punt wordt bereikt. Het is dan zonde van het geld om het RAM-geheugen uit te breiden.

    U verspilt ook geld wanneer u het RAM-geheugen niet goed kunt gebruiken door bergen nutteloze troep en andere bloatware. In plaats van ruimte te verspillen aan een achtergrondprogramma dat ervoor zorgt dat iTunes een paar seconden sneller wordt gestart, kunt u beter RAM-geheugen vrijmaken voor wat u echt nodig hebt. 

    Wanneer hebt u iTunes trouwens voor het laatst gebruikt? Probeer AVG TuneUp vandaag nog gratis uit en schoon honderden overbodige achtergrondprocessen, ongewenste bestanden en bloatwareprogramma’s op die geheugenruimte innemen en uw computer laten dichtslibben.

    Contentredacteuren

    Wie vaak Photoshop of Final Cut Pro gebruikt en soepel wil kunnen werken, kan 32 GB overwegen. Multimediabestanden kunnen reusachtig zijn. Een treetje lager is een geheugen van 16 GB. Dat is nog steeds bruikbaar, maar biedt minder speelruimte. 

    De kans is groot dat u als contentredacteur daarnaast nog andere programma’s open hebt staan, zoals een Chrome-venster met een e-mailtje over het werk. Hoe groter het RAM-geheugen, des te meer programma’s tegelijk u kunt uitvoeren.

    Gamers

    Gamers zullen voor 16 GB RAM-geheugen gaan. Een game als Grand Theft Auto V is weliswaar reusachtig maar ook geoptimaliseerd. Tijdens het spelen zult u waarschijnlijk geen geheugenverslindende programma’s op de achtergrond uitvoeren. 

    Pas wanneer u met veel grote bestanden met ruwe gegevens tegelijk werkt, hebt u meer dan 16 GB RAM-geheugen nodig. Maar aangezien game-pc's erg aanpasbaar zijn, kunt u het RAM-geheugen van uw computer altijd upgraden als dat nodig is.

    Wanneer moet u het RAM-geheugen bijwerken?

    Misschien hebt u nog een oude MacBook die alleen een geheugenupgrade nodig heeft om optimaal te presteren. Controleer de processor en de harde schijf. Als deze niet verouderd of versleten zijn, kan een nieuwe RAM-module volstaan om het apparaat nieuw leven in te blazen. Hetzelfde geldt voor het uitbreiden van het RAM-geheugen in uw pc. Er zitten extra sleuven op het moederbord voor extra RAM-geheugen, waardoor het een eitje is om een haperende computer krachtiger te maken.

    Android-telefoons

    Android-telefoons gebruiken meer RAM-geheugen dan andere smartphones. Pas wel op dat u het niet overdrijft. Android werkt prima met 4 GB.

    Apparaten sneller laten werken zonder het RAM-geheugen uit te breiden

    Meer RAM-geheugen kost geld. Als uw computer niet genoeg ruimte bevat voor wat u wilt doen, ligt de oplossing voor de hand: maak ruimte vrij!

    Met AVG TuneUp kunt u automatisch ongewenste bestanden verwijderen, onnodige software uitschakelen en het apparaat in topvorm houden met behulp van een aantal optimalisatietaken. 

    Een van de nuttigste functies van AVG TuneUp is Slaapstand. Daarmee schakelt u alle overbodige achtergrondprogramma’s uit. Dit is veel simpeler dan het één voor één uitschakelen van een heleboel programma’s. En programma’s in de slaapstand worden weer geactiveerd wanneer ze nodig zijn. 

    Als uw computer niet vooruit te branden is, komt dat waarschijnlijk door alle overbodige bestanden die u niet kunt zien en die zich blijven opstapelen. Download AVG TuneUp vandaag nog om de rommel onder de duim en het RAM-geheugen scherp te houden.

    Schoon uw RAM-geheugen op voor snellere prestaties met AVG Cleaner voor Android

    Gratis installeren

    Bescherm uw iPhone tegen dreigingen met AVG Mobile Security

    Gratis installeren