AVG Signal-blog Prestaties Hardware Ultieme gids: een harde schijf formatteren
Ultimate_Guide_-_How_to_Format_a_Hard_Drive-Hero

Als u weet welke schijf u wilt formatteren en welk bestandssysteem u moet kiezen, gaat u meteen naar onze instructies voor het formatteren van een harde schijf in het volgende gedeelte.

Zo niet, lees dan verder over het verschil tussen het formatteren van een primaire en een secundaire schijf, en over de bestandssystemen in kwestie – NTFS, FAT32, exFAT en APFS – zodat u weet welk systeem u moet kiezen.

Dit artikel omvat:

    Een harde schijf formatteren in Windows

    Het formatteren van een harde schijf gaat ongeveer hetzelfde in Windows 10 of 7. Maar de procedure verschilt wel iets als u de primaire harde schijf formatteert in plaats van een secundaire interne schijf of een externe harde schijf.

    Een primaire harde schijf (C:) formatteren in Windows

    Uw C-schijf (C:) is uw primaire schijf waarop het besturingssysteem (OS) is geïnstalleerd. U kunt de primaire schijf niet formatteren terwijl Windows wordt uitgevoerd (zoals u ook de motor van uw auto niet kunt repareren tijdens het rijden). Daarom starten we Windows vanaf een installatie-dvd of een USB-stick. De primaire schijf is dan niet in gebruik, zodat we eraan kunnen werken.

    Tijdens het formatteren worden het OS en alle bestanden verwijderd, maar niet definitief gewist. (Lees hieronder meer over het verschil tussen verwijderen en wissen.)

    Als u een opstart-dvd van Windows 10 of Windows 7 hebt, kunt u het volgende stukje overslaan.

    Anders moet u een opstartbaar USB-station voor Windows maken. Zorg ervoor dat u een extern USB-station (ook wel USB-stick of flashdrive genoemd) gereed hebt. Download daarna de benodigde software:

    Volg de instructies voor Windows 10 of 7 om het opstartbare USB-station te maken.

    Nu u een dvd of een USB-station hebt om mee te kunnen opstarten, bent u klaar om uw schijf te formatteren. Ga als volgt te werk om uw primaire harde schijf in Windows 10 of 7 te formatteren:

    1. Plaats de opstart-cd of het USB-station voor Windows 10 of 7.

    2. Start uw pc opnieuw op.

    3. Als het goed is, wordt de opstart-app van Windows automatisch gestart. Anders ziet u de melding Press any key to boot (Druk op een toets om op te starten). Als u dat doet, ziet u mogelijk de melding Bestanden laden.

    4. De installatiewizard van Windows wordt gestart. Selecteer de gewenste taal en tijd, en klik op Volgende.

      De wizard Opstarten van Windows openen
    5. Klik op Nu installeren en wacht tot Windows een aantal installatieprocedures heeft voltooid. Windows wordt niet echt geïnstalleerd, dus maak u geen zorgen als u geen productcode hebt (desgevraagd selecteert u het vakje bij no product key).

    6. Voer de volgende stappen uit om de versie van Windows te kiezen die u wilt en accepteer de voorwaarden. Wanneer u wordt gevraagd naar Installatietypen, kiest u Aangepast: alleen Windows installeren (geavanceerd) voor Windows 10 of Aangepast (geavanceerd) en vervolgens Stationsopties (geavanceerd) voor Windows 7.

    7. Selecteer op het volgende scherm Formatteren. Kies waar u Windows wilt installeren. Selecteer het station Primair en klik op Volgende.

      Een harde schijf voorbereiden om te formatteren in Windows
    8. Wanneer u op Formatteren klikt, wordt de volgende waarschuwing weergegeven: Deze partitie bevat mogelijk belangrijke bestanden of toepassingen van de computerfabrikant. Als u deze partitie formatteert, gaan alle hierop opgeslagen gegevens verloren. Klik op OK als u zeker weet dat u wilt doorgaan.

    9. Tijdens het formatteren ziet u aan de muisaanwijzer dat hij bezig is. Als de procedure voltooid is, verandert hij weer in een pijl. (Dat is het enige waaraan u kunt zien dat het formatteren is voltooid.)

    10. De schijf is nu geformatteerd en alles erop is verdwenen. Maar nu hebt u geen besturingssysteem op uw computer, dus dat moet u nog installeren.

    11. Start uw computer opnieuw op.

    12. Download het besturingssysteem Windows van uw dvd of USB-station.

    Een interne of externe harde schijf formatteren in Windows

    Naast de primaire C-schijf (C:) kunt u ook een andere interne of een externe harde schijf formatteren. Uw harde schijf kan zijn opgedeeld in verschillende partities in Windows. Kleinere interne stations met namen als D, E en F zijn uw interne schijven. Een externe schijf is hardware zoals een USB-stick of een ander extern opslagapparaat.

    Dat soort stations zijn veel makkelijker te formatteren, omdat er geen besturingssysteem op staat. De methode werkt hetzelfde voor interne schijven (niet C) en externe schijven.

    Ga als volgt te werk om een interne of externe harde schijf te formatteren:

    1. Start uw computer op de gebruikelijke manier op, maar houd de WINDOWS-toets ingedrukt en typ R om het dialoogvenster Uitvoeren te openen.

    2. In het vak typt u diskmgmt.msc en daarna klikt u op OK.

      Het dialoogvenster Uitvoeren en de opdracht diskmgmt gebruiken om een schijf voor te bereiden om opnieuw te worden geformatteerd
    3. Het venster Schijfbeheer wordt geopend. Selecteer het station dat u wilt formatteren (intern of extern) door er met de rechtermuisknop op te klikken, en kies Formatteren…. Als u wilt, kunt u hier uw stations ook een andere naam geven.

      Schijfbeheer gebruiken om een station in Windows te formatteren
    4. Er verschijnt een venster Formatteren waarin u het bestandssysteem voor uw schijf kiest. (Verderop in het artikel vindt u meer informatie over bestandssystemen.) Bepaal of u snel of volledig wilt formatteren. U hoeft alleen nog maar op OK te klikken.

      Een bestandssysteem selecteren voordat u het station opnieuw formatteert

    Wat is "snelformatteren”? Bij de snellere formatteeroptie wordt een basisverwijdering van de harde schijf uitgevoerd in een paar seconden, maar niets wordt echt gewist of gewipet. Gegevens zijn dus uit het zicht, maar nog wel terug te halen. Snelformatteren is een goede optie als u de schijf wilt opschonen om zelf te blijven gebruiken.

    Als u uw computer klaarmaakt om weg te geven of te verkopen, voert u een reguliere formatteerbewerking uit door het vakje bij Snelformatteren uit te schakelen in de stap hierboven. Deze bewerking kan enkele uren duren, maar persoonlijke gegevens worden er grondig door gewist. Ook worden eventuele beschadigde sectoren gescand en verwijderd, wat toekomstige problemen met bestanden voorkomt.

    Als u een schijf wilt formatteren om een ander bestandssysteem te gebruiken, kan dat snel via Windows Verkenner. Klik met de rechtermuisknop op de schijf en selecteer Formatteren. U kunt nu kiezen tussen NTFS, FAT32 en exFAT.

    Een station snelformatteren via het scherm van Windows Verkenner om een ander bestandssysteem te gebruiken.

    Bij het formatteren van de schijf wordt deze helemaal gewist en worden ook uw bestanden verwijderd. Als u uw schijf opgeschoond wilt houden zonder de meest drastische optie te gebruiken, kunt u in plaats daarvan schijfonderhoud plegen. Repareer fouten op de harde schijf met CHKDSK of los problemen op met 100% schijfgebruik in Windows.

    Waarom is onderhoud van Windows noodzakelijk? Tijdens normaal gebruik van de computer verzamelt Windows een grote hoeveelheid overbodige bestanden die de computer vertragen: achtergebleven bestanden, installatiebestanden, tijdelijke bestanden, cachegegevens, enzovoort.

    Als u uw schijf niet regelmatig opruimt, begint uw computer trager te worden, vast te lopen en u foutmeldingen voor te schotelen. Een optimalisatietool als AVG TuneUp herstelt en onderhoudt uw Windows-pc automatisch, zodat uw schijf netjes en vrij van fouten blijft.

    Een harde schijf van een Mac formatteren

    Het formatteren van een harde schijf op een Mac is vrij eenvoudig als u de stappen zorgvuldig uitvoert.

    Ga als volgt te werk om een harde schijf op uw Mac de formatteren:

    1. Start uw computer op en meld u aan.

    2. Start Finder, open het menu Ga en selecteer Hulpprogramma's.

      Finder openen om het formatteerproces op een Mac te starten
    3. Kies vervolgens Schijfhulpprogramma.

      Schijfhulpprogramma openen vanuit Programma’s
    4. Selecteer de harde schijf die u wilt formatteren.

      De schijf selecteren die u wilt formatteren
    5. Klik op Wis om de schijf te formatteren. Er verschijnt een venster waarin u het bestandssysteem kunt selecteren en kunt kiezen hoe vaak u de schijf wilt overschrijven. Meerdere malen overschrijven duurt langer, maar is veiliger (en voorkomt dat bestanden kunnen worden teruggehaald).

    Kiezen welke harde schijf u wilt formatteren

    Voordat u het hierboven beschreven formatteerproces start, bepaalt u welke harde schijf u opnieuw wilt formatteren.

    In Windows is uw primaire harde schijf of C-schijf (C:) de interne harde schijf waarop het besturingssysteem (OS) zich bevindt. Misschien zitten er nog meer interne schijven in uw computer voor het opslaan van bestanden. Dat is het geval wanneer uw schijf is gepartitioneerd(verdeeld) over de primaire harde schijf en extra interne schijven.

    Een externe harde schijf bevindt zich buiten de computer. Het kan een flashdrive zijn (ook wel USB-station of -stick genoemd) of een groter station met daarin een Solid State Drive (SSD) of een Hard Disk Drive (HDD).

    Het juiste bestandssysteem kiezen

    Bestandssystemen zijn regels die bepalen hoe bestanden door een OS worden opgeslagen en gelezen. Wanneer u een harde schijf gaat formatteren, wordt u gevraagd naar het gewenste bestandssysteem.

    Als u Windows gebruikt, kunt u kiezen tussen NTFS, FAT32 en exFAT.

    • Het bestandsformaat NTFS: als u het primaire schijfstation (met uw OS) wilt formatteren, kiest u NTFS (New Technology File System); dat is het moderne standaardbestandssysteem van Windows. NTFS is ook een goede keuze voor externe schijven omdat het compatibel is met veel verschillende apparaten.

    • NTFS is met zijn basisbestandsbeveiliging en de ondersteuning voor bestanden die groter zijn dan 4 GB de beste keuze als u grote bestanden wilt overzetten. Als u bijvoorbeeld een film op een USB-stick wilt zetten om af te spelen op uw tv, moet u dus NTFS gebruiken. Met NTFS kunt u ook geavanceerde machtigingen instellen.

    • Het bestandsformaat FAT32: FAT32 (File Allocation Table 32) is een ouder bestandssysteem dat dateert uit de tijd van Windows 95. Het is compatibel met de meeste bestandstypen, maar kan niet overweg met bestanden groter dan 4 GB.

    • exFAT: het bestandssysteem exFAT (Extended File Allocation Table) is bedoeld voor verwijderbare opslagsystemen, zoals USB-stations, SD-kaarten en andere externe schijfstations. U kunt er bestanden mee overzetten tussen verschillende besturingssystemen. Gebruik het bestandssysteem exFAT als u bestanden wilt verplaatsen tussen Windows- en Mac-apparaten, of als u wilt dat uw bestanden compatibel zijn op beide besturingssystemen.


    Zowel NTFS als FAT32 raken op een gegeven moment gefragmenteerd, wat betekent dat u ze af en toe moet defragmenteren.

    Als u een Mac hebt, zult u meestal het APFS (Apple File System) gebruiken.

    • APFS werd het standaardbestandssysteem met de introductie van macOS High Sierra. Het werkt op alle soorten hardeschijfstations, maar is geoptimaliseerd voor flashopslag, waaronder SSD's. Van 1998 tot 2017 werd HFS+ (Hierarchical File System Plus, ook bekend als Mac OS Extended of HFS Extended) gebruikt, maar het is vervangen door APFS.

    Nu u het goede bestandssysteem hebt geselecteerd, kunt u gaan formatteren. Kijk terug om te lezen hoe u een harde schijf in Windows opnieuw format eert of om de formatteerinstructies voor de Mac te bekijken.

    Hoe zit het met het formatteren van externe harde schijven of flashdrives?

    De stappen om externe harde schijven en flashdrives (ook wel USB-stations of -sticks genoemd) zijn hetzelfde als bij het formatteren van interne schijven. Dat betekent dat het vrij eenvoudig te leren is.

    Raadpleeg bovenstaande stapsgewijze instructies voor het formatteren van schijven in Windows of op een Mac. En bedenk dat als u een extern schijfstation compatibel wilt maken voor zowel Macs als Windows-pc's, u het bestandssysteem exFAT gebruikt.

    Wat gebeurt er bij het formatteren van een harde schijf?

    Waarom zou ik een harde schijf formatteren? Zoals eerder aangegeven kan het formatteren van een harde schijf helpen bij verschillende taken.

    • Snelformatteren: hierbij worden uw bestanden verwijderd of overschreven (wat meer lijkt op verstoppen dan op voorgoed verwijderen).

    • Normaal formatteren (ook wel opnieuw formatteren genoemd): uw bestanden worden gewist en de schijf wordt gewipet, waardoor het veel moeilijker is om gegevens terug te halen. Dat is de beste optie als u uw computer of extern opslagapparaat wilt verkopen of weggeven.

    • Helemaal opnieuw beginnen: als sommige dingen op uw computer niet meer goed werken, kunt u de schijf formatteren en het besturingssysteem opnieuw installeren om een nieuwe computeromgeving te creëren. Zorg er wel voor om de bestanden die u nodig hebt te back-uppen (of de harde schijf te klonen) voordat u begint met formatteren.

    Is formatteren hetzelfde als verwijderen, wissen, wipen en opnieuw formatteren?

    Harde schijf (of vaste schijf) en hardeschijfstation zijn hetzelfde. Maar termen als verwijderen en formatteren worden vaak door elkaar heen gebruikt, terwijl die juist wel verschillend zijn.

    • Verwijderen: bij verwijderen worden gegevens gewoon naar een map verplaatst, buiten het zicht, bijvoorbeeld naar de prullenbak in Windows of de prullenmand op de Mac. Zolang ze in die map staan, kunnen ze makkelijk worden teruggezet. Als u de prullenbak of -mand leegt, kunnen de bestanden worden overschreven door nieuwe gegevens.

      Wanneer uw apparaat nieuwe gegevens moet opslaan, kan (en zal) het de ruimte benutten die werd ingenomen door de verwijderde gegevens. Maar voordat ze worden overschreven, kunt u de verwijderde bestanden nog terughalen met behulp van software voor gegevensherstel (data recovery in het Engels). Hoe korter geleden de bestanden zijn verwijderd, hoe makkelijker u ze kunt herstellen.

    • Wissen: wanneer u een bestand wist of scrubt, verdwijnt het voorgoed.

    • Wipen: wipen verwijst naar het wissen van alles wat op een opslagapparaat of harde schijf staat. Net als bij wissen kunt u software gebruiken voor het vernietigen van gegevens. U kunt ook gewoon een hamer pakken, tenzij u het apparaat opnieuw wilt gebruiken.

    • Formatteren: hiervoor zijn meerdere mogelijkheden, afhankelijk van het besturingssysteem dat u gebruikt. Bij snelformatteren worden bestanden op de schijf (of het station) simpelweg verwijderd, terwijl bij normaal formatteren alles wordt gewist (de schijf wordt gewipet). Het station kan een harde schijf zijn of een extern station zoals een USB-stick. Bij volledig formatteren wordt de schijf ook gecontroleerd op eventuele beschadigde sectoren. Die worden vervolgens verwijderd, zodat u later niet met beschadigde bestanden komt te zitten.

    • Opnieuw formatteren: wanneer we het hebben over harde schijven of externe stations, betekent de term opnieuw formatteren hetzelfde als formatteren.

    Moeten nieuwe harde schijven worden geformatteerd?

    Nee. Nieuwe harde schijven worden automatisch geformatteerd, standaard of wanneer u ze voor het eerst aansluit. U hoeft dus niet te weten hoe u een nieuwe harde schijf formatteert; u hoeft ze alleen maar aan te sluiten.

    Hoe lang duurt het om een harde schijf te formatteren?

    Het formatteren van een harde schijf kan snel gaan of een langdurig proces zijn. Dat hangt af van de formatteermethode die u kiest en van de schijf. Onthoud dat bij snelformatteren bestanden alleen worden verwijderd, niet echt gewist.

    Als u een hele schijf compleet wilt wissen of wipen, kiest u voor normaal formatteren (of normaal opnieuw formatteren). Dat is een grondige procedure die uren kan duren, afhankelijk van de grootte van de schijf en de hoeveelheid gegevens.

    Houd uw harde schijf in topconditie

    Na verloop van tijd loopt uw harde schijf vol met tijdelijke bestanden, cachegegevens, dubbele bestanden, apps die u nooit gebruikt en andere rotzooi. Daarvan wordt uw computer trager en kunnen er problemen ontstaan zoals crashes en vastlopers veroorzaken.

    U kunt alles volledig verwijderen door uw schijf helemaal te wissen, maar dat is geen oplossing voor de lange termijn. Dezelfde ongewenste gegevens zullen zich bij normaal computergebruik weer snel opstapelen.

    Een betere optie is om een speciaal opschoonprogramma zoals AVG TuneUp, (beschikbaar voor pc en Mac) te gebruiken. De functies Schijf opschonen en Browser opschonen van AVG TuneUp schrobben uw computer regelmatig schoon, zodat u kunt genieten van een snellere, betere computer.

    Download onze gratis proefversie en kijk waardoor uw computer verstopt raakt. Laat alle rotzooi daarna opruimen en breng uw computer weer op zijn optimale snelheid.

    Verwijder automatisch bloatware en ongewenste bestanden met AVG Cleaner

    Gratis installeren

    Bescherm uw iPhone tegen dreigingen met AVG Mobile Security

    Gratis installeren